Το κείμενο

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Οι γραπτές λέξεις αποτελούν το βασικότερο μέσο για να πεις στο κοινό ενδιαφέρουσες ειδησεογραφικά ιστορίες. Ειδήσεις που το ίδιο δεν είχε την ευκαιρία να τις ζήσει άμεσα. Είσαι αυτόνομος δημοσιογράφος και η δουλειά σου είναι ακριβώς να δώσεις στον κόσμο να καταλάβει τι έγινε γύρω από το θέμα που έχεις σκιαγραφήσει στο πλάνο σου με ακρίβεια, σαφή στοιχεία και δικαιοσύνη. Και όλα αυτά με τρόπο που να έλκει το ενδιαφέρον. Από που θα ξεκινήσεις, όμω,ς να γράφεις τη στιγμή που η λευκή σελίδα θα εμφανιστεί μπροστά σου; Γράψε πρώτα το πιο σημαντικό στοιχείο της ιστορίας σου. Αυτή είναι η μέθοδος της ανεστραμμένης πυραμίδας. Βρες ποιο είναι το αποτέλεσμα, η βασικότερη πληροφορία της ιστορίας που θέλεις οπωσδήποτε να κρατήσει το κοινό και γράψε τη στην αρχή του κειμένου σου. Ρώτα τον εαυτό σου: Ποιό είναι το σημαντικότερο πράγμα που θέλω να θυμάται ο αναγνώστης μου από την ιστορία; Γράψε το απλά και ξεκάθαρα. Συνέχισε το κείμενο που ετοιμάζεις γράφοντας στη σειρά το ένα μετά το άλλο λιγότερα σημαντικά στοιχεία της ιστορίας. Το σημαντικότερο που έχεις να πεις λέγεται lead και το δίνεις πάντα στην αρχή ενω όλα τα υπόλοιπα ακολουθούν. “Μια 20χρονη φοιτήτρια έχασε τη ζωή της [ΤΙ] το απόγευμα της 1ης Μαΐου [ΠΟΤΕ]  στη Λ. Κηφισίας [ΠΟΥ] όταν αυτοκίνητο ΙΧ βγήκε από την πορεία του και την παρέσυρε από το πεζοδρόμιο που περπατούσε[ΠΩΣ]”. Αυτό είναι ένα τυπικό lead. Η ανάλυση των λεπτομερειών μπορεί να ακολουθήσει στο υπόλοιπο του ρεπορτάζ συνοδεία φωτογραφικού υλικού, βίντεο, ηχητικών αποσπασμάτων, γραφημάτων, σκίτσων ή όποιας άλλης φόρμας έχεις δουλέψει. Κάποιου είδους κείμενο θα χρειαστεί να έχεις κατά νου, όποιο κι αν είναι το τελικό σου προϊόν. Ακόμα και το πιο καλό ποιοτικά βίντεο, φωτογραφία, γράφημα ή σκίτσο είναι εξαιρετικά δύσκολο να σταθεί δημοσιογραφικά, όχι καλλιτεχνικά, χωρίς να υποστηρίζεται από λέξεις που γράφονται ή προφέρονται. Σε τελική ανάλυση το προϊόν κάθε μέσου είναι μιντιακό κείμενο.

Ωστόσο, πριν γράψεις το κείμενό σου, θα πρέπει να έχεις κατασταλάξει για ποια φόρμα προορίζεται. Ο λόγος είναι απλός. Είναι άλλος ο τρόπος που θα γράψεις το κείμενο ενός θέματος που προορίζεται για το blog μιας εφημερίδας, άλλος για την έντυπη έκδοση, άλλος για το ραδιόφωνο κι άλλος για την τηλεόραση. Οι τεχνολογικές διαφορές της εφημερίδας από την τηλεόραση, για παράδειγμα, επιβάλλουν ότι το κείμενο που θα γράψεις για μια στήλη εφημερίδας θα ακολουθεί άλλη “γραμματική” από εκείνο ενός τηλεοπτικού ρεπορτάζ. Σε ένα κείμενο για blog ή εφημερίδα ο αναγνώστης έχει το χρόνο με μια αστραπιαία ματιά να διαβάσει ξανά κάτι, επομένως μια μεγάλη πρόταση με πολλή πληροφορία δεν είναι απαγορευτική. Στην τηλεόραση, όμως, θα ακολουθήσεις μια πιο γραμμική γραφή με σύντομες προτάσεις στην ενεργητική φωνή. Μια ενδιαφέρουσα νέα μορφή δημοσιογραφικής γραφής είναι και το live blogging, όπου καλύπτεις γράφοντας κείμενο σε πραγματικό χρόνο τη στιγμή που συμβαίνει ένα γεγονός. Σε κάθε περίπτωση επίλεξε προσεκτικά τα ρήματα και τα επίθετα που θα χρησιμοποιήσεις. Ειδικά για τον τίτλο του θέματός σου. Αν η είδηση δεν είναι συνταρακτική από μόνη της, ένας δυνατός τίτλος μπορεί να εξάψει την προσοχή και να προσελκύσει το κοινό. Διάβασε φωναχτά τον τίτλο του θέματός σου, φαντάσου την αντίδραση ενός φίλου ή φίλης σου που ανήκει στο κοινό που θέλεις να προσεγγίσεις. Θα ενδιαφερθεί να διαβάσει όλο το θέμα;